Geri Dönüşüm Nedir

Dünya, sahip olduğu kaynakları sınırlı olan bir yerdir. Bu kaynaklara ihtiyacı olan insanların sayısı arttıkça genel bir malzeme sıkıntısı baş göstermeye başlar. Bu malzeme sıkıntısının önüne geçmek için, Dünya üzerinde bulunan bazı materyaller yeniden işlenerek tekrar tekrar kullanılır. Yani belirli malzemelerin, Dünya’daki kaynak kıtlığını önlemek amacıyla yeniden kullanılması, geri dönüşüm nedir sorusunun cevabıdır. Belli materyallerin yeniden kullanımı için uygun geri dönüşüm malzemeleri, belirli noktalarda işlenerek bir kez daha insanların kullanımına sunulur. İnsanlığa hem enerji hem de malzeme tasarrufu sağlayan geri dönüşüm atıkları, bazı durumlarda ürünlerin yeniden üretilmesinden daha az maliyetli olur. Bu da geri dönüşüm uygulamalarını aynı zamanda ekonomik açıdan da yararlı hâle getirir.

Geri Dönüşüm Neden Önemlidir?
Doğaya zarar verecek olan pek çok atıklar geri dönüşümde kullanılabilir. Bu sayede doğaya zarar vermelerinin de önüne geçilir. Özellikle pet şişe, cam ve elektronik atıklar en çok geri dönüşüme uğrayan maddeler arasında yer almaktadır. Hal böyle olunca bu maddelerden de tasarruf beraberinde sağlanmaktadır. Tekstil ve ahşap ürünlerinde de atık maddeler olarak bilinir. Bu ürünler de yine aynı şekilde geri dönüşüme uğrayarak tekrardan kullanıma hazır hale getirilir. Alüminyum gibi maddeler de geri dönüşüm de kullanılan maddeler olarak bilinir. Bu maddeleri de yine geri dönüşüm işlemi ile birlikte eski haline getirmek mümkündür. Geri dönüşümde solvent bazlı atıkların da işleme uğradığı bilinmektedir. Böylelikle bu maddelerin doğaya verdiği zararların da önüne geçilir.

Geri Dönüşüm Aşamaları Nelerdir ve Nasıl Yapılır?
Kısaca anlatmak gerekirse, geri dönüşümün aşamaları basitçe aşağıda sıralanmıştır. Atıkların özelliğine göre süreçler kısayıp uzayabilir.

• Toplama ve işleme: Bu işlem birkaç yolla gerçekleştirilebilir ve geri dönüşümün en kilit noktasıdır. Cadde ve sokaklarda geri dönüştürülebilir malzemelerin toplanması için özel biriktirme noktaları yerleştirilmiştir. Bir kez toplandığında, geri dönüştürülebilir malzemeler ayrıştırılır, temizlenir, balyalanır ve pazarlanabilir bir ham maddeye dönüştürülmek üzere bir tesise gönderilir.
• Yeni ürünün üretilmesi: Geri dönüştürülmüş ham maddeden yeni bir ürün üretilmesi sürecini içerir. Burada üretilen ürün genelde eskisinin aynı kalitesinde olmayabilir, fakat üretilen yeni hammaddeden yeni ürünler üretilmesiyle döngü devam edecektir.
• Ürünün tüketiciye sunulması: Ürünler üretilir, pazara çıkartılır ve tüketiciler tarafından satın alınır. Bu süreçler ile geri dönüşüm döngüsü tamamlanmış olur.

Kimler Geri Dönüşüm Yapabilir?
Bu soru aklınıza takılacak olursa; herkes yapabilir, evde, işte ve okulda da yaparak sahip olduğumuz kısıtlı doğal kaynakların tekrardan ekonomik ve sürdürülebilirlik döngüsünde yer almasını sağlayabilirsiniz. Tek yapmanız gereken tükettiğiniz ürünleri ve ambalajlarını biriktirerek uygun geri dönüşümlü atıkların toplandığı noktalara ulaştırmaktır.

Ambalaj malzemelerinin kimyasal geri dönüşümü neleri içerir?
Atık polimer plastiklerin kimyasal geri dönüşümü, çoğunlukla depolimerizasyon işlemlerine dayanmaktadır. Polimerlerin monomerlere parçalanmasını sağlarlar: daha fazla işlenebilen ve yeniden kullanılabilen küçük moleküller. Kimyasal geri dönüşüm tam olarak nelerden oluşur? Başlıca biçimlerinden biri, plastiklerin hidrolizidir. Anahtar rolün su, yüksek basınç ve sıcaklığın oynadığı plastik atıkların işlenmesinde popüler bir yöntemdir. Bu üç etki altında polimerler, endüstri tarafından yarı bitmiş ürünler olarak kullanılan küçük moleküllere ayrışır.

Diğer kimyasal geri dönüşüm ve depolimerizasyon yöntemleri şunları içerir:

• Glikoliz – parçalanmış PET plastiklerin yüksek sıcaklık, etil glikol ve parçalanmış polimer zincirleri üretmek için diğer kimyasal bileşiklere maruz bırakıldığı bir süreç.
• Alkoliz (metanoliz) – metil alkolün etkisi altında, polimerler yeni bir ham madde oluşturmak üzere katmanlara ayrılır.
• Aminoliz – bir amin (amonyak türevi) ve polimerler arasındaki bir reaksiyon; aminoliz sonucunda plastikler parçalanır ve endüstriyel işlemlerde yeniden kullanılabilir.