Geri Dönüşüm

Geri dönüşüm, yeniden değerlendirilebilme olanağı olan atıkların çeşitli işlemlerden geçerek üretim sürecine dahil olmasıdır. Geri dönüşüme olan ihtiyaç, savaşlar nedeniyle baş gösteren kaynak sıkıntılarıyla ortaya çıkmıştır. Yoluyla atıkların tekrar ham madde olarak kullanılması büyük miktarda enerji tasarrufunu mümkün kılar. Örneğin; geri dönüştürülmüş, alüminyumun kullanılması alüminyumun sıfırdan imal edilmesine oranla %35’e varan enerji tasarrufu sağlar. Atık malzemelerin ham madde olarak kullanılması çevre kirliliğinin engellenmesi açısından da oldukça önemlidir. Kaynakların tükenmesini önlemek ve atık çöp miktarını azaltmanın tek yolu geri dönüşümdür. Hizmet ettiği önemli üç amaç vardır. Bunlardan birincisi, atık sahalarına daha az çöpün gitmesinin sağlanması dolayısıyla hava, su ve toprak kirliliğini azaltmaya yardımcı olunmasıdır. İkinci fayda ise ekonomik anlamdadır ve uygun materyallerin bu sürece dahil edilmesi, ham madde olarak yeniden kullanılması ülkeler adına ciddi bir ekonomik kazanım sağlar. İsrafın önüne geçilir. Üçüncü ve belki de en önemli amaç ise çevresel faydalardır. Bir şeyleri çöpe attığımızda ondan kurtulduğumuzu ve onun bir daha asla karşımıza çıkmayacağını sanırız. Ne yazık ki durum pek öyle değildir. Bizim atıp kurtulduğumuzu düşündüğümüz ‘çöpler’ bir yerlere taşınmak zorundadır. Genellikle atık sahalarına taşınırlar, bu depolama alanları çok kirletici olabilir, kötü görünür ve kokarlar. Geri dönüşüm yoluyla ekonomiye fayda sağlayabilecek atıklar bu alanlarda yer işgal ederler ve kaynak israfına neden olurlar.

Bazen çöplerin atık sahalarında toplanması yerine büyük yakma tesislerinde yakılması tercih edilir, bu işlemin gömülmesi gereken atık miktarını azaltması ve yanma sonucu enerji üretilmesi gibi avantajları olmasının yanı sıra toksik hava kirliliği oluşturması, küresel ısınma ve iklim değişikliği sorununu artırması gibi zararları vardır. Yeni bir ürünü üretebilmek için çok fazla enerji ve kaynak gerekir, geri dönüşebilir malzemeleri çöpe attığımızda ise üretimi esnasında tüketilen enerji ve kaynaklarını da çöpe atmış oluruz. Dönüşümün amacı; kaynakların tükenmesini önlemek ve atık çöp miktarını azaltmaktır. Cam, kağıt, alüminyum, plastik, pil, motor yağı gibi maddeler geri dönüştürülerek tekrar kullanılabilir hale gelir bu da ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlar. Aynı zamanda ülkelerdeki katı atıkların depolanması ve taşınması gibi sorunları da engeller.

Geri Dönüşüm Nasıl Yapılır?
Her şeyden önce atıkların ayrıştırılması gerekir. Atıkları geri kazandırmanın ilk ve en önemli kuralı ayrıştırma işlemidir. Atık türleri kağıt, plastik, cam, metal, organik veya geri dönüştürülemeyen evsel atıklar şeklinde olabilir. Atıkları kazandırmak için yapılması gereken ayrıştırma işleminin en önemli bileşeni dönüşüm kutularıdır. Bu kutular sayesinde atıklar türlerine göre sınıflandırılarak ayrıştırılır. Geri dönüşüm kutularında kullanılan sıfır atık çöp poşetleri de ayrıştırma işleminde verimliliği arttırır. Sıfır atık renk skalası ile uyumlu şekilde üretilen bu poşetler, ayrıştırma işlemlerinin daha hızlı ve firesiz gerçekleşmesine katkı sağlar. Dönüşüm nasıl yapılır diye merak edenler, dönüşüm kutularını verimli şekilde kullanmaya da dikkat etmelidir. Verimliliği sağlamak için ambalaj atıklarında hacim küçültme uygulaması yapılabilir. Ülkemizde ambalaj malzemeleri için en çok kağıt ve karton kullanılır. Geniş yer kaplayan bu tür atıkları dönüşüm sürecine kazandırmak için hacimleri küçültülür. Az yer kaplayan ambalajlar, taşıma maliyetlerinin düşmesini sağlar.

Nasıl yapılır diye merak eden kullanıcılar, ayrıştırma aşamasından sonraki adımları da öğrenmek ister. Ayrıştırma aşamasında atıklar, farklı kaynaklarda ayrı ayrı biriktirilmiştir. Bu atıkların merkezlere ulaşması için konteynerler veya kumbaralar kullanılabilir. İç mekanlara yerleştirilen geri dönüşüm kutuları veya geri kazanım torbaları bu sayede merkezlerine iletilir. Atıklar buraya ulaştığında sınıflama işlemine tabi tutulur. Bu işlem sırasında atıklar türlerine göre sınıflandırılır. Yapılan değerlendirmeyle birlikte, geri dönüşüme uygun olmayan atıklar ayrıştırılır. Uygun atıklar ise geri dönüşüm tesislerinde fiziksel ve kimyasal işlemlere tabi tutulur. Bu işlemlerin ardından geri dönüştürülebilir atıklar ham madde haline gelir ve ekonomiye kazandırılır. Bu ham maddeler pek çok ürünün üretilmesinde kullanılır ve tüketicilerin hayatına geri döner. Geri dönüştürülen ürünler çevre kirliliğini önlediği gibi hem üretici, hem de tüketici için maliyet avantaj oluşturur. Bu malzemeler ile neler yapılabilir diye merak eden kullanıcılar, hayal gücünü zorlayan büyük bir çeşitlilikle karşılaşabilir.